Risicogestuurd werken aan verkeersveiligheid met Safety Performance Indicatoren

Het verkeer verandert, vooral door technologische en demografische ontwikkelingen. Denk aan stille elektrische voertuigen, smartphone zombies en een groeiend aantal oudere bestuurders. Om de verkeersveiligheid duurzaam te borgen is een meer risicogestuurde aanpak raadzaam voor overheden.

In het verleden werd het verkeersveiligheidsbeleid ingegeven en gemonitord aan de hand van ongevalcijfers. Al jaren is echter sprake van een keldering in de aantallen geregistreerde verkeersongevallen. Wijziging in de handelswijze bij en de registratiemethode van verkeersongevallen door de politie in 2010 is hier de grootste oorzaak van. Bij bijvoorbeeld aanrijdingen met louter blikschade zal er niet snel meer een agent ter plaatse komen. Daar komt bij dat er door de aanpak van de afgelopen jaren (gelukkig) steeds minder locaties zijn die er qua ongevallen uitschieten. Dat maakt het steeds moeilijker om met alleen infrastructurele maatregelen verkeersveiligheidswinst te blijven boeken. Veel meer aandacht moet dan ook uitgaan naar het gedrag van de verkeersdeelnemers. Bovendien speelt bij het ontstaan van ongevallen het gedrag van verkeersdeelnemers in bijna alle gevallen een rol.

Verkeersveiligheid vaststellen met Safety Performance Indicatoren

Met heldere indicatoren is het mogelijk om zicht te houden op de ontwikkeling van de verkeersveiligheid in een gebied. Zo kan waar nodig het beleid tussentijds worden geïntensiveerd of bijgestuurd. U kunt als wegbeheerder preventief handelen. DTV Consultants kan u helpen dit inzicht te verkrijgen, door Safety Performance Indicatoren (SPI’s) te formuleren en de scores vast te stellen. Hiermee kunt u objectief vaststellen hoe veilig de infrastructuur is en hoe veilig verkeersdeelnemers zich gedragen. De scores op de verschillende indicatoren bieden aanknopingspunten voor de te nemen maatregelen. Door het periodiek meten van de SPI’s kunt u bovendien vaststellen hoe succesvol de maatregelen zijn.

Voorbeelden van gedrags-SPI’s:

  • Rijden onder invloed
  • Roodlicht negatie
  • Afleiding in het verkeer (bijvoorbeeld door smartphone gebruik)
  • Fietsverlichting

Voorbeelden van infrastructurele SPI’s:

  • Aard en kwaliteit van stoepranden
  • Positie en kwaliteit van (fiets)paaltjes

Ervaring in meten SPI’s

Sinds 2014 heeft DTV Consultants voor enkele (grote) gemeenten gedrags-SPI’s gemeten. Zo hebben wij onder andere onderzocht of fietsers, bromfietsers, voetgangers, openbaar vervoer en taxi’s wachten op groen bij een verkeerslicht. Maar ook hebben we gemeten welk aandeel van de fietsers de juiste fietsverlichting gebruikt en of overstekende voetgangers en fietsers worden afgeleid door hun smartphone. We bepaalden in overleg met de gemeente de meetlocaties. Soms werden de metingen uitgevoerd verspreid over zeer veel locaties (een enkele keer zelfs 400) verspreid over de stad, een andere keer betrof het een beperkt aantal onderzoekslocaties.

Resultaten in dashboard

Vaak werden de metingen uitgevoerd met behulp van mobiele camera’s, die opnames maakten gedurende langere tijd (van enkele uren tot meerdere dagen). De beelden die daarmee verzameld zijn, zijn achteraf door onze specialisten bekeken en beoordeeld. De meetresultaten zijn inzichtelijk te maken in een dashboard, maar worden ook per gemeten SPI beschreven in bondige rapportages. Door periodiek de SPI’s te meten wordt duidelijk op welke terreinen een overheid -preventief-  verbeteringen kan doorvoeren.

Advies en informatie
Hans Godefrooij

Hans Godefrooij

Teamleider Verkeersarchitectuur & Gedrag
Pleun Smits

Pleun Smits

Adviseur Verkeersarchitectuur